Thứ tư, 08 15th

Last update04:54:38 PM

  • REGISTER
    *
    *
    *
    *
    *
    *

    Fields marked with an asterisk (*) are required.

Phát triển chương trình nhà trường - cơ hội và thách thức

Sứ mệnh của Nhà trường: Phát triển các năng lực cốt lõi và toàn diện để học sinh có thể chủ động, sáng tạo tự học và đạt đến thành công...

 

 

       1. Cơ hội và thách thức

        Những đòi hỏi cấp thiết của việc đổi mới giáo dục theo xu hướng giáo dục tiếp cận và phát triển năng lực người học (CBE - competency based education), trước hết là giáo dục trong nhà trường phổ thông hiện nay đã bắt buộc chúng ta phải xác định vai trò rất quan trọng của mỗi nhà trường, thậm chí mỗi giáo viên trong việc phát triển chương trình giáo dục để có thể hiện thực hoá được mục tiêu giáo dục một cách hiệu quả nhất đồng thời đảm bảo tính sáng tạo và định hướng như là bản chất trong hoạt động của người thầy và tính chủ động, tích cực, hứng thú trong hoạt động của học trò - chủ thể thực sự của hoạt động học tập.

      Việc đưa khái niệm “phát triển chương trình” (curriculum development) vào Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể trong Chương trình giáo dục phổ thông mới và khái niệm “phát triển chương trình nhà trường” trong các văn bản chỉ đạo, định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời gian từ năm 2013 đến nay tạo cơ hội cho các trường học phát huy sức sáng tạo của đội ngũ giáo viên để khắc phục những hạn chế của của chương trình, sách giáo khoa, nội dung giáo dục hiện hành, nâng cao kết quả thực hiện mục tiêu giáo dục, tạo nên những giá trị và bản sắc đặc thù của mỗi nhà trường. Tuy nhiên, điều này cũng đặt các trường học, cả công lập và ngoài công lập trước những thách thức nan giải: trình độ của đội ngũ giáo viên và các điều kiện cơ sở vật chất, môi trường giáo dục của nhà trường chưa đủ sức để đáp ứng đòi hỏi của việc phát triển chương trình nhà trường thực sự hiệu quả, liên tục đổi mới trên cơ sở những triết lý, giá trị giáo dục cốt lõi bền vững, nhất quán.

       Để có thể thực hiện được yêu cầu phát triển chương trình nhà trường, cần xác định: năng lực phát triển chương trình là một trong những năng lực cốt lõi trong nhóm năng lực sư phạm của mỗi giáo viên. Điều này đòi hỏi việc thay đổi phải từ gốc rễ: từ quá trình đào tạo giáo viên trong các trường sư phạm. Giáo viên phải được học về các phương pháp, cách thức, kỹ năng phân tích, đánh giá, điều chỉnh và thiết kế lại chương trình khung - cốt lõi của quốc gia, chương trình của mỗi môn học, đồng thời phải liên kết, hợp tác được với giáo viên các môn học khác để có thể thiết kế được hệ thống chủ đề, dự án học tập, các chuyên đề tích hợp nội môn hoặc liên môn và tổ chức, kiểm soát được quá trình thực hiện các hoạt động học tập phù hợp nhằm đạt được mục tiêu mong đợi. Hiện tại, trong các trường sư phạm, những nội dung khoa học (lý luận và thực tiễn) của vấn đề phát triển chương trình nhà trường vẫn còn rất mới mẻ, chưa được hiện thực hoá trong chương trình đào tạo một cách rõ ràng. Quá trình đào tạo hiện tại chưa thực sự tiếp cận phát triển năng lực nghề của giáo viên tương lai, trong đó có năng lực phát triển chương trình. Thêm nữa, các giáo viên đã có nghề, thậm chí giỏi nghề đang dạy học trong các trường phổ thông hiện nay cũng chưa được đào tạo lại để có thể đáp ứng được việc chủ động trong nghiên cứu, thiết kế, mở rộng và phát triển chương trình môn học nói riêng và chương trình nhà trường nói chung một cách có hệ thống. Đội ngũ lãnh đạo và quản lý các nhà trường cũng còn đang phải lúng túng trong việc triển khai chủ trương phát triển chương trình nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và phát huy sức sáng tạo liên tục của đội ngũ giáo viên.

     Đặc biệt là áp lực và thói quen của việc thụ động thực hiện một chương trình và một bộ sách giáo khoa đã quá lâu ngày tạo nên sức ỳ của cả các cấp quản lý và đội ngũ giáo viên trong nhà trường.

      Đó là những thách thức không dễ vượt qua.

     Nhưng cơ hội là gì?

    Nếu thực sự làm được điều này chúng ta sẽ tạo ra được một hệ thống giáo dục đầy sáng tạo và năng động. Mỗi giáo viên thực sự vừa là một nhà sư phạm, nhà khoa học và nhà văn hoá. Người thầy không còn là người truyền thụ kiến thức một chiều từ sách vở mà là người thiết kế và tổ chức để học sinh chiếm lĩnh tri thức từ nhiều nguồn khác nhau dưới sự dẫn dắt, định hướng của thầy. Học sinh thực sự trở thành chủ thể của quá trình học tập, tri thức được kiến tạo thông qua các hoạt động thực tế. Và điều quan trọng nhất: nhà trường thực sự chủ động trong việc thực hiện chương trình giáo dục, có giá trị và bản sắc rõ nét. Chỉ có như vậy, giáo dục Việt Nam mới có cơ hội bắt kịp với các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.

         2. Làm gì để phát triển?

        Với mỗi nhà trường, để có thể thực hiện được việc phát triển chương trình theo hướng tiếp cận năng lực học sinh, đáp ứng những yêu cầu đổi mới hiện nay, những công việc thiết thực “cần làm ngay” là:

Bước 1:Nghiên cứu xác định rõ đặc trưng môi trường giáo dục, xác định triết lý và các giá trị giáo dục mang tính chiến lược cũng như các mục tiêu cụ thể trong từng giai đoạn của nhà trường. Đánh giá rõ khả năng hiện thực hoá chương trình quốc gia và những điểm nhấn cần phát triển của chương trình nhà trường theo từng năm học, từng thời kỳ phát triển của nhà trường. Đào tạo và bồi dưỡng năng lực phát triển chương trình cho giáo viên: bao gồm cả lý thuyết và thực hành.

Bước 2:Liên kết hoạt động của các tổ bộ môn nhằm nghiên cứu để thiết kế ma trận của các nội dung học tập có thể lựa chọn để tích hợp và phát triển thành các chủ đề học tập của nhà trường, các dự án tích hợp liên môn. Trên cơ sở đó tiến hành xây dựng mục tiêu, nội dung, hình thức/cách thức/biện pháp tổ chức hoạt động học tập, sản phẩm dự kiến và hiệu quả mong đợi của các chủ đề/dự án học tập này trên cơ sở các đối tượng học sinh (khối/lớp/nhóm học sinh) trong nhà trường.

Bước 3: Tăng cường hoạt động nghiên cứu chương trình môn học và nghiên cứu bài học của từng bộ môn nhằm thiết kế, biên soạn các sản phẩm dạy học dùng chung mang tính hệ thống: đề cương chương trình môn học (syllabus), hệ thống dự án và chuyên đề học tập, tài liệu dạy học môn học mang dấu ấn riêng của chương trình nhà trường (shool curriculum) trên cơ sở chương trình khung của quốc gia (core curriculum) và định hướng chương trình địa phương (municipal curriculum).

Bước 4:Kiểm soát quá trình thực hiện, đánh giá và cập nhật để điều chỉnh chương trình nhà trường theo từng năm học.

Việc thực hiện chương trình nhà trường nhất thiết đòi hỏi mỗi giáo viên cũng như cả hệ thống phải liên tục đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức dạy học nhưng vẫn dựa trên tiêu chí thống nhất: triết lý, mục tiêu giáo dục và hiệu quả mong đợi của quá trình dạy học.

          3. Những trải nghiệm thực tế từ Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Pascal

        Để đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện, Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Pascal kết hợp thực hiện đồng bộ, thống nhất và có chọn lọc các chương trình giáo dục sau:

- Chương trình quốc gia

- Chương trình tiếng Anh theo chuẩn quốc tế

- Chương trình nhà trường: các chủ đề học tập của từng năm học, các câu lạc bộ thường xuyên và câu lạc bộ hè, các dự án học tập tích hợp liên môn.

Câu lạc bộ Âm nhạc và Nghệ thuật biểu diễn

Câu lạc bộ thể thao

Bơi lội

 

Tiết học "Đầu bếp tí hon" trong chương trình trại hè

Khám phá khoa học cùng CLB Khoa học vui

Hội thi trò chơi dân gian Ô ăn quan tại Trại hè Pascal

Những giờ sinh hoạt cộng đồng lý thú

Dự án học tập: “Cuốn sách em yêu – Bao điều kì diệu”. Thông qua những bài thuyết trình, những tiểu phẩm tái hiện lại nội dung cuốn sách, học sinh có thêm những hiểu biết và tình yêu đối với sách. Từ đó, nâng cao ý thức đọc sách trong học đường

.

Dự án học tập liên môn Ngữ Văn – Lịch sử - Giáo dục công dân mang tên “Sống và viết”. Một trong những sản phẩm của sự án là cuốn tập san “Khởi đầu tự chủ”, nơi lưu lại các bào viết của học sinh thể hiện nhận thức của mình về sự tự chủ - một trong những giá trị nhân cách cốt lõi mà nhà trường hướng tới giáo dục học sinh

Dự án học tập “Save our Earth” (Bảo vệ Trái đất của chúng ta) – một dự án tích hợp liên môn Sinh học, Địa Lý, Tiếng Anh, hướng tới nâng cao nhận thức của học sinh về vấn đề môi trường

Chương trình sân khấu hóa tác phẩm văn học được hướng tới tổ chức thường niên

     Đặc biệt, Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Pascal không ngừng đổi mới chương trình nhà trường, đảm bảo tính năng động, sáng tạo của hoạt động dạy học, đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh trong suốt quá trình giáo dục. Sứ mệnh của Nhà trường là: Phát triển các năng lực cốt lõi và toàn diện để học sinh có thể chủ động, sáng tạo tự học, tự đào tạo suốt đời và đạt đến thành công trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống.

 

                                                                                                            PGS. TS. Nguyễn Thị Ngân Hoa

(Theo Báo Đất Việt: http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/giao-duc/phat-trien-chuong-trinh-nha-truong--co-hoi-va-thach-thuc-3310438)

 

Cộng đồng Pascal

Liên hệ

  • Add: Lô TH2, Khu Đô thị mới Hoàng Quốc Việt, Cổ Nhuế, Hà Nội
  • Tel: (+84) 4 6656 2888
  • Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Bạn đang ở trang: Home TIỂU HỌC Cuộc sống học đường Câu chuyện giáo dục Phát triển chương trình nhà trường - cơ hội và thách thức